Φύσις 3



Φύσις και Στρες.

Φυσιολογικό στρες, 
     (θέλουν να μας πείσουν...)
Άδειες τσέπες, 
(θέλουν και τις ζωές μας να αδειάσουν...)


Φύσις και Flight or Fight or Freeze...

But what about the Fridge ?


Μια αντι-στρες ιδέα εδώ.



"Πόλεις του καλοκαιριού"

Στίχοι: Μπέτυ Κομνηνού
Μουσική, Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου


"Και η ζωή σαν στρατός,
σας πονάει και σας αλλάζει..."


Φύσις 2




Φύσις και Φυσικοί.
Φύσις και Φυσικοί Νόμοι.
Φύσις και Παρανόμοι.
Η προέλευσις;
Ο νομοθέτης;

Ένα μπορώ να πω:

κοινός προορισμός
και
αέναα προδιαγεγραμμένη μοίρα...

Μια ιδέα εδώ.



ή πιο απλά:

η Σάρα, η Μάρα και το κακό συναπάντημα... (των πολύπλοκων σκέψεων)


"Σάρα"
Στίχοι: Νίνα Ναχμία
Μουσική, Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου

Φύσις 1




"Μάγεμα η Φύσις και όνειρο,
στην ομορφιά και χάρη...
η μαύρη πέτρα ολόχρυση
και το ξερό χορτάρι..."

Χωρίς λοιπά λόγια!


Από βαθιά πεποίθηση


Σηκώνω το βλέμμα γύρω μου.

(συνήθεια από παλιά)

Μόνο σκυφτά κεφάλια, επιπλέουν.

Και ένας-ένας οι τελευταίοι πυλώνες πέφτουν καταγής,
αποκαμωμένοι, τετριμμένοι μετά από μάχες φλογερές...
με βρόντο βαρύ και σύννεφο αχό,
σαν αγκομαχητό.

Οι συμπεριφορές εύκολες και αυτοματοποιημένες:
συμφωνία ή αδιαφορία.

Και αν κάποιος διαφωνεί, δυο δρόμους έχει να διαβεί:
το θυμό ή τον ζουρλομανδύα.

Με τόσες ψεύτικες στολές όμως,
μπερδεύομαι, ποιος είναι ο ευκολοφόρετος
και ποιος τάζει στην ψυχή του αποστολές;

Ποιος τολμά να σηκώσει κεφάλι;
Ποιος ενδιαφέρεται;
Μια αόρατη δύναμη οκνηρίας,
σαπίζει και αποσυνθέτει,
διαδίδει ψεύτικα δαιμόνια,
εαυτό, όμως, δεν διαθέτει.

Και η ευτυχία; Αυτή η πρωταρχική αναζήτηση;
Που εγκιβωτίζεται; Σε ποια κάσα δρύινη παλεύει να αναπνεύσει,
μήπως πείσει ότι είναι ακόμα ζωντανή;

Η ιεραρχία, μας μαθαίνει ιεράρχηση, λένε,
και η κυριαρχία, μας διδάσκει αυτοκυριαρχία.

Ποιας ζωής, όμως, ξεχάσαν να μας πούνε...

Όπως και σε εκείνο το παλικάρι, 20 χρονών,
που άρματα του δώσαν για τον πόλεμο, 
μα εκείνο πόλεμο δεν βρήκε, πίσω γύρισε...

Να πεις τι ;
και πώς να εξηγήσεις το γιατί,
αυτό που νιώθεις στα ριζά,
πώς ραγίζει σφαλωμένο αυτί;

Σηκώνω το βλέμμα γύρω μου.

Ακόμα και αυτό το βλέμμα,
το αισθάνομαι βαρύ.
Ασήκωτο, λες κι οτι 'ναι,
ή έμαθες να λες κιοτή, ναι,
μόνο ναι;!

Τέλος, οι παλιές συνήθειες.

Κρατάω μόνο μια:

Ένα «όχι» που βγήκε από μια βαθιά πεποίθηση, είναι πολύ καλύτερο -και πιο μεγαλειώδες- από ένα «ναι» που ειπώθηκε για να ευχαριστήσει ή, χειρότερα, για να αποφύγει φασαρίες. (Μαχάτμα Γκάντι)



29/8/2017


Κάποιου αμπουμπούκιαστου ακόμα μελλούμενου ανθού...


Υπάρχουν άραγε πραγματικά όρια που να χωρίζουν το καλό από το κακό, το αληθινό από το ψεύτικο;

Υπάρχουν οι αγαθοί και η αγαθότητα;

Υπάρχουν οι αλάνθαστοι, τα πρότυπα;

Υπάρχουν οι μέντορες;

Υπάρχουν ρατσιστές και μη;

Ακόμα πιο δύσκολο ερώτημα: γεννιούνται ρατσιστές και μη...;


Αναρωτηθείτε σας παρακαλώ ποιος θα πιστεύατε ότι θα ήταν ο τελευταίος άνθρωπος στη γη που θα μπορούσε ίσως να ισχυριστεί τα παρακάτω λόγια:

"Καιάδας. Τέτοιος γκρεμός πρέπει ν'ανοίγεται στην καρδιά του ανθρώπου και στην ακρόπολη κάθε πολιτείας. Μα η χριστιανική ανατροφή μας, οι νοσοκομειακές φιλανθρωπίες, οι κλαίουσες καλοσύνες, η λαχτάρα να σώσουμε τους περιττούς, αντιστέκουνται ως τώρα σε μια τέτοια σπαρτιατική επιλογή. 

Μα έως πότε; Αποστειρώνονται κιόλας οι παράφρονες, οι σακάτηδες κι οι άρρωστοι. Καθαρίζουνται οι ράτσες. Ετοιμάζουνται. Ένα ένστιχτο σίγουρο και σκοτεινό τις σπρώχνει προς την σωτηρία. Όχι όλες. Όσες νοιώθουν το νόημα της εποχής μας και προφταίνουν να ετοιμαστούν."



Για να βοηθήσω, είναι ο ίδιος άνθρωπος που είπε:

"Λευτερώσου κι από τη ράτσα...".


Για εσάς που έχετε διαβάσει Καζαντζάκη, το βρήκατε! Τα λόγια ετούτα, είναι στο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη «Ταξιδεύοντας: Ιταλία - Αίγυπτος - Σινά - Ιερουσαλήμ - Κύπρος - Ο Μοριάς», και ειλικινά ξαφνιάζουν όλους εμάς που δεν έχουμε διαβάσει Καζαντζάκη...

Πώς μπορεί να αποτυπώνει τέτοια εικόνα αυτός που συνέλαβε την Ασκητική; Πώς μπορεί να συμπαρασύρεται κάποιος από ιδέες καθαρότητας της ράτσας, όταν σμιλεύει στο νου του την εντολή "Λευτερώσου κι από τη ράτσα...";

Πόσο αντιφατικοί είμαστε εμείς οι άνθρωποι πραγματικά;

Πόσο τυραννιέται ο νους, η ψυχή και η καρδιά στων αναρίθμητων νοημάτων το ανακάτωμα;

Πώς θα πάψει η τυραννία της σκέψης;

Πώς να παλευτεί το φανταστικό κλώτσημα της καρδιάς στο πραγματικά ανόητο της καθημερινότητας;


Από την άλλη όμως, πόσο ορθά είναι τα λόγια του ίδιου του Καζαντζάκη:

"Μοχτούσα απ' όλο τούτο το πανηγύρι και τις φωνές, από την καταραμένη δίψα του κέρδους, από τατουμπελέκια και τους αμανέδες, από τα κουρεία, τα μαγέρικα και τις βρώμες, να βγάλω ένα νόημα. Να ταφανταστώ όλα αυτά πως είναι οι λασπερές ρίζες κάποιου αμπουμπούκιαστου ακόμα μελλούμενου ανθού. Ναστήσω ανάμεσα σε όλες τούτες τις κτηνωδίες και τις αρπαγές ένα αόρατο Θεό που ν' απλώνει το μπράτσο του και να δίνει ευγένεια στο χάος".

Και να φανταστείς ότι χτες, συνάδελφος που πήγε διακοπές στη Μύκονο, μου ανέφερε ότι είδε να νοικιάζονται ξαπλώστρες σε παραλίες με 300 ευρώ την ημέρα...

Ξαναρωτάω λοιπόν: ρατσιστής γίνεται ή γεννιέται κανείς;

Και επίσης, τα όρια πώς ξεπερνιούνται;

Οι ρίζες πού σταματούν και πού αρχίζει το φυτό; Είναι μόνο το χώμα που διαχωρίζει τις ρίζες από το φυτό; Είναι μόνο η γη που διαχωρίζει το σώμα μας από το πνεύμα μας...;

Φυγή... ατελείωτη φυγή. Από τα πάντα και τους πάντες... Αυτό νιώθω το τελευταίο διάστημα...

Όλα ψεύτικα. Όχι, δεν είναι κατάθλιψη - είναι η πραγματικότητα. Είναι μάλλον, το κόστος που πληρώνει κανείς που δεν θέλει να ζει σε αυτήν την πραγματικότητα και φαντάζεται έναν κόσμο ιδανικό. Ναι, είναι ο φόρος που μας επέβαλλαν να πληρώνουμε για να ανεχτούμε την διαταραγμένη αυτή πραγματικότητα.

Ας όψεται. Ο νους δεν τιθασεύεται, παρά βολοδέρνει και μαγεύεται. Όλα τα άλλα περαστικά. Στου συμπάντου τη μακαριότητα, η ανθρωπότητα μένει να αποτελεί "σπίθες εφήμερες της βίαιης περιστροφή της", όπως λέει και ο Καζαντζάκης στην Ασκητική του.

Ο νους μοιάζει σαν τη φυγή του αλόγου, για να κρυφτεί του παραλόγου...



"Run"
by Ludovico Einaudi




Η μέθοδος Feynman


Η διάσιμη μέθοδος εκμάθησης του κυρίου Feynman, στηρίζεται στην ικανότητα κάποιου να εξηγεί στους άλλους, ένα πρόβλημα με απλά λόγια, τόσο απλά μάλιστα ώστε να μπορεί και ένα μικρό παιδί να τα καταλάβει. Αν κατορθώσει λοιπόν, κάποιος, να μεταδώσει το νόημα σε ένα μικρό παιδί, τότε σημαίνει ότι πρώτα από όλους ο ίδιος έχει κατανοήσει εις βάθος το πρόβλημα και το πλαίσιό του.

Με δεδομένο αυτό, αναρωτήθηκα τί θα απαντούσα άραγε, αν μελλοντικά ένα μικρό παιδί με ρωτούσε να του πω, τι κόσμο του παραδίδουμε εμείς, η γενιά του iphone και των 500 ευρώ ταυτόχρονα...

Η μόνη ξεκάθαρη απάντηση που μου ήρθε στο μυαλό, είναι το παρακάτω τραγουδάκι:


"Ο άνθρωπος του κάβου"
Στίχοι, Μουσική, Ερμηνεία:
Χάρις Αλεξίου


"...γυρνούσε με το σκύλο του..."




Ότι κι αν ζω κι ότι κρατώ...


Η μάχη του Καλού και του Κακού είναι σύμφυτη με την ίδια την ύπαρξη του Ανθρώπου, μα και με την ίδια τη Ζωή γενικότερα. Τα δυο αυτά στοιχεία, το Καλό και το Κακό, έχουν περάσει και διαποτίσει διαχρονικά, κάθε Ηθικό, Θρησκευτικό, Φιλοσοφικό, Κοινωνικό σύστημα του Ανθρώπου, κάθε έκφραση και κίνηση της ανθρώπινης πνοής, απανταχού στις γωνιές του πλανήτη και απανταχού στις διαστάσεις του Χρόνου (παρελθόν, παρόν και -με βεβαιότητα- μέλλον).

Αυτή η διαμάχη, έχει λάβει πολλές εκφάνσεις και άλλοτε στην Ιστορία φαινόταν να νικά το Κακό, άλλοτε πάλι -λιγότερες φορές σίγουρα- φαινόταν να νικά το Καλό, γενικότερα πάντως ένα αμφίρροπο παιχνίδι υπάρχει ανάμεσα στις δυο αυτές δυνάμεις, που κινούν τα νήματα και τα γρανάζια της Ιστορικής ύπαρξης.

Η καθημερινή μου εμπειρία όμως, με ωθεί στη διαπίστωση ότι πιθανόν να έχουμε περάσει σε μια άλλη φάση αυτής της διαμάχης, μια εντελώς μεταλλαγμένη, και σίγουρα συμβατή με αυτό που ζούμε ως σύγχρονη πραγματικότητα, διάσταση.

Σήμερα, η μάχη δεν δίνεται ανάμεσα στο Καλό και στο Κακό, αλλά ανάμεσα στο Κακό και το Λιγότερο Κακό, με το δεύτερο να προσπαθεί να σταθεί επάξιος συνεχιστής του Καλού, θεωρώντας ότι όταν κάνεις λιγότερο Κακό από αυτό που σου προστάζουν τα πάντα γύρω σου, κάνεις το Καλό. Αυτό, ως προσέγγιση βέβαια, έχει καταγραφεί από πολύ παλιά, με το «μη χείρον, βέλτιστο», αλλά νομίζω πως σήμερα ειδικά, είναι ο πυρήνας της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Και ρωτώ: πώς μπορείς να θέτεις τον εαυτό σου προ του διλήμματος «Κακού – λιγότερο Κακού», όταν η κοσμοθεωρία σου αφορά το δίλημμα «Κακό – Καλό»; Πώς να δεχτείς τόσες εκπτώσεις στο αξιακό σου σύστημα που χτίστηκε στους πυλώνες διάκρισης Καλού – Κακού, εξαγοράζοντάς το με την ευτελή διάκριση ανάμεσα στο Κακό-λιγότερο Κακό; Πώς μια ποιοτική διάκριση, γίνεται ξαφνικά μια απλή ποσοτική σύγκριση και αυτό το βαφτίζουμε ως μια πράξη «Καλού»; Σίγουρα, έχουν υπάρξει φορές στην Ιστορία, που η δεύτερη επιλογή ήταν μονόδρομος: έπρεπε να σκοτώσεις για να μην σε σκοτώσουν, έπρεπε να επιτεθείς πρώτος αν ήθελες να επιβιώσεις πρώτος. Αυτές όμως οι ιστορικές μνήμες, οφείλουν εμάς τους τεχνοκράτες σήμερα, να μας μαθαίνουν και να μας προάγουν, και όχι να μας ωθούν στα ίδια λάθη, τις ίδιες συμπεριφορές, την εμμένουσα επιλογή του λιγότερου Κακού έναντι του Κακού και αυτό να το θεωρούμε πράξη αντίστασης… Η ουσία, η αλήθεια, το νόημα και η αξία, είναι έννοιες που διεκδικούν τη διαχρονική τους ύπαρξη στα ανθρώπινα καμώματα, έξω από πλαίσια και ορισμούς, έξω από καλούπια και προσδιορισμούς, πέρα από διαφορετικότητες και ανταγωνσιμούς. Είναι έννοιες που διακδικούν αυθύπαρκτη παρουσία, μη υποστηριζόμενη και μη υποβασταζόμενη από συστήματα και θεσμούς, συνεπώς μη συνδεόμενη με κατευθυνόμενες δυνάμεις και υπόγειους συλλογισμούς. Αυτές οι έννοιες, είναι προσδιοριστικά ποιότητας της διαπάλης Καλού-Κακού, που μόνο ανάμεσά τους μπορούν και επιβιώνουν, αλλιώς αν προσπαθήσει κανείς να τις χωρέσει σε μια ποσοτική κλίμακα προσδιορισμού του Κακού – λιγότερο Κακού, τότε αυτές εξασθενούν, αποστεώνονται και παραμένουν ένα ακόμα απολίθωμα του ανθρώπινου πνεύματος, κενοτάφιο μιας άλλοτε μεγαλειώδους σύλληψης…

Πόση διαστρέβλωση όμως, τελικά, έχει υπάρξει στην πορεία του ανθρώπινου νου ανάμεσα στους αιώνες και πόσο διαφορετικά είναι τα αξιακά συστήματα όλων των ανθρώπων που καλούνται να συνυπάρξουν εις Κοινωνίαν;

Συγκριτικά και μόνο παραθέτω κάποια σκόρπια δεδομένα και εικόνες από το Παρόν και το Παρελθόν, φαινομενικά ασύνδετες και ασύντακτες μεταξύ τους, που αν όμως τις τοποθετήσουμε στο φόντο του προβληματισμού που αναπτύχθηκε νωρίτερα σε αυτό το κείμενο, ίσως διαφανεί το μέγεθος της αστάθειας…


Παράδειγμα 1ο : η μάχη για το 8ωρο εργασίας και τι ακριβώς πρεσβεύει.

Πίσως από αυτό το παράδειγμα κρύβεται ο σεβασμός στην ανθρώπινη εργασία, η μοιρασιά του χρόνου, ανάμεσα σε χρόνο εργασίας, χρόνο ανάπαυσης και χρόνο δημιουργίας, οι τόσο βασικές κινητήριες έννοιες της εργασίας, του χρόνου, του εργαζόμενου ανθρώπου… πόσα πολιτικά και κοινωνικά συστήματα δεν έχουν συγκρουστεί για να οριοθετήσουν τις απόψεις τους επί του θέ(α)ματος… Χτες, πήγα στα Jumbo και είδα αυτήν την εικόνα, όπως πρωτομπήκα στο κατάστημα:



Θυμήθηκα μια άλλη εικόνα,



και αναρωτήθηκα που πήγαν χαμένοι τόσοι αγώνες, πώς έγινε και στέγνωσε τόσο αίμα ιστορικό



και πώς μπορεί μια παιδική εικόνα να σου περάσει υπογίως μηνύματα που διαστρεβλώνουν τη σκέψη σου και τη συμπεριφορά σου, σμιλεύοντας την ύπαρξή σου με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτελεί συμβατό ανταλλακτικό ενός άπληστου συστήματος… Θα μου πείτε, όλα αυτά από μια απλή εικόνα σε ένα μόνο παιδικό κατάστημα; Μακάρι να μπορούσα να σας απαντήσω «όχι».


Παράδειγμα 2ο : η ευρύτερη περιοχή του χωριού μου ελάχιστες φορές έχει ακουστεί ιστορικά, τη μια όταν στρατοπέδευσε σε αυτήν ο Ιμπραήμ, πρόσφατα όταν πλημμύρισε ένα ποτάμι από καταρρακτώδεις βροχές και παρέσυρε άνθρωπο και κάποτε όταν έγινε το παρακάτω ιστορικό συμβάν που ίσως είναι ελάχιστα γνωστό:



Δεν υπάρχουν λόγια να εξηγήσει κανείς φαινόμενα σαν αυτό που περιγράφει το σύντομο απόκομμα της σύντομης αυτής ανακοίνωσης, σχετικά με τις σύντομες ζωές ανθρώπων ένθεν και ένθεν που όμως είμαι σίγουρος, βρέθηκαν σε αυτή τη ζωή με την ελπίδα να μη φύγουν σύντομα… Άλλες όμως οι βουλές του Αλλάχ, του Θεού ή της Τύχης! Αναρωτιέμαι βέβαια, πώς θα ήταν τα γεγονότα, αν ήταν άλλες και οι βουλές των ίδιων των Ανθρώπων… όμως μάλλον σε αυτό το σημείο, περνάμε στο βαθύτερο και αναπάντητο ερώτημα του «ποιος καθορίζει τις ζωές μας», οπότε ας αφήσουμε τα γεγονότα και τους ίδιους τους ανθρώπους, να κείτονται κάτω από την Ιστορική τους σκόνη. Γιατί, αν δες τους αφήσουμε, και θεωρήσουμε ότι κάτι συνεχίζεται από τους Ανθρώπους και την Ιστορία (άλλο πάλι τεράστιο ερώτημα), θα πρέπει κάπου να τοποθετήσουμε όλα αυτά του παρελθόντος και η μόνη θέση που υπάρχει είναι… το παρόν και το μέλλον! Έτσι, αν για κάποιους έχει νόημα και αξία το παρελθόν, αυτή αποκτιέται μέσα από τον ποιοτικό προσδιορισμό που προσδίδουν στο παρόν και το μέλλον, μέσα από τη νοηματοδότηση της ζωής των επόμενων γενιών. Αν αποδεχτούμε ότι κάπου υπάρχει συνέχεια του ανθρώπινου είδους, τότε αυτή έχει θέση μόνο σε μια προοπτική κατεύθυνση που ξεκινά από τα βάθη των πρώτων ανθρωποειδών και πορεύεται στα νέα είδη ανθρώπου που αναπτύσσονται καθημερινά γύρω μας. Η σπουδαιότητα όμως αυτής της συνέχειας, δεν είναι στην ευθύγραμμη διάστασή της (η οποία εξάλλου μπορεί να μην είναι καν ευθύγραμμη, αλλά κυκλική, σπιροειδής - άλλο ένα τεράστιο φιλοσικό αναπάντητο ερώτημα τέλοσπάντων), αλλά στις δυνάμεις συναρμογής της. Η σπουδαιότητα μιας συνέχειας λοιπόν, δεν είναι στην κατεύθυνσή της, αλλά στις δυνάμεις που τη συγκροτούν. Για να διευκρινίσω τι εννοώ: μπορεί μερικές φορές να αρμενίζουμε στραβά ή να αρχίζει να στραβώνει ο ίδιος ο γιαλός, με τελικό αποτέλεσμα να φαίνεται ότι αλλάζει η κατεύθυνση του διπόλου «Άνθρωπος-Ζωή», αυτό όμως που δεν μπορεί να κλωνιστεί είναι ο τρόπος που συνεχίζουμε… Και ο τρόπος, είναι ποιοτικό χαρακτηριστικό (ρωτάμε συνήθως «με ποιο τρόπο», και όχι με «πόσο τρόπο»;) και η ποιότητα κρύβεται στις έννοιες που περιγράψαμε πριν: ουσία, αλήθεια, νόημα, αξία…


Παράδειγμα 3ο και τελευταίο: η γλώσσα ως γνήσιος αντικατοπτρισμός των κυματισμών του νου, πολλές φορές αποτυπώνει τη διαστρέβλωσή του. Χτες, έλαβα ένα ενημερωτικό σημείωμα, από τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών, από το οποίο συγκράτησα μια φράση, ενδεικτική των παιχνιδιών που μπορεί να κάνει η γλώσσα με το νου, αποκαλυπτική όμως της σημερινής διαστρέβλωσης (η φράση χρησιμοποιείται αποσπασματικά και μόνο για να δηλώσω τις σκέψεις μου, δεν υπάρχει καμία πρόθεση να συσχετιστεί με τον ΙΣΑ ή το συγκεκριμένο ενημερωτικό σημείωμα):



Μια ανάγνωση θα μπορούσε να πείσει ότι κάποιος αποδίδει διαχρονικά τιμή σε όλους αυτούς που «διατέλεσαν» μέλη Διοικητικών Συμβουλίων κλπ, κλπ, ενώ μια άλλη ανάγνωση, ότι κάποιος αποδίδει διαχρονικά τιμή σε όλους εκείνους που «λάδωσαν», έδωσαν χρήματα, χρημάτισαν δηλαδή, μέλη Διοικητικών Συμβουλίων κλπ, κλπ. Αν ανατρέξετε στην ανακοίνωση της εφημερίδας στο προηγούμενο παράδειγμα για τους Μολάους, και μετά αμέσως ξαναδιαβάσετε αυτήν την φράση του ΙΣΑ, θα σας αποκαλυφτούν μεγάλες ομοιότητες στο νόημα, ενώ αν τα διαβάσετε άσχετα τα δυο κείμενα μεταξύ τους δεν θα αντιληφθείτε πραγματικά τίποτα… Σήμερα, όμως, διαφωνείτε ότι επιβραβεύεται τελικά εκείνος που λαδώνει, που χρησιμοποιεί δόλιους και παράνομους τρόπους, που λειτουργεί υπογίως με Διοικητάδες, μέλη Συμβουλίων, Εξελεγκτικών επιτροπών κλπ, κλπ;


Το διαχρονικό λοιπόν, ερώτημα (διαχρονικό και ως προς τη διατύπωσή του, αλλά και ως προς την απουσία απάντησής του), είναι αν όλα γύρω μας συνδέονται. Όσοι δίνουν θετική απάντηση σε αυτό το ερώτημα. θα προσπαθούν να τακτοποιούν τα πάντα γύρω τους σε μια ποιοτική διάσταση Καλού-Κακού. Όσοι πάλι, αρνούνται κάθε έννοια σύνδεσης, συνέχειας και συνάφειας του Ανθρώπου με το περιβάλλον του ή την Ιστορία του, θα παραμένουν «χλιαροί στου όμορφου κόσμου το βαρύ αγκομαχητό» (όπως λέει και ο μέγας Ζερβουδάκης) προσπαθώντας να διαβαθμίσουν το Κακό σε λιγότερο ή περισσότερο Κακό, λαμβάνοντας μέτρα προστασίας από το «βαρύ» Καλό και το δύσπεπτο «αγκομαχητό» του.

Όλα τελικά, ήταν, είναι και θα παραμείνουν θέμα επιλογής. Δεν ξέρω αν επιλέγουμε εμείς τα γεγονότα ή αυτά επιλέγουν εμάς, ξέρω όμως ότι κάπου υπάρχει κρυμμένη μια αχτίδα επιλογής σε όλα αυτά που μας συμβαίνουν και μας καθορί-ζουν…



"Ό,τι κι αν ζω κι ότι κρατώ"
Στίχοι, Μουσική, Ερμηνεία:
Δημήτρης Ζερβουδάκης



Το όνειρο ενός γελοίου


Αν κάποιοι δικαίως μένουν στην Ιστορία ως "Μεγάλοι", είναι διότι κατορθώνουν τεράστια πράγματα σε λίγο μόνο χρόνο. Και ο χρόνος, ο πραγματικός χρόνος, είναι αδυσώπητος, αλύγιστος και πάντα γοργοπόδαρος... Ακούραστος και ασταμάτητος ακόμα και σε δακρύβρεχτα παρακάλια για ανάπαυσή του, τραβά μόνο μπροστά. Μόνο ο χρόνος των ονείρων, ο ονειρεμένος χρόνος, αλλάζει ταχύτητες, κατευθύνσεις, συμπεριφορές...

Ένας από τους Μεγάλους της Ιστορίας είναι για μένα αδιαμφησβήτητα και ο Φιοντόρ Ντοστογιέβσκι.

Στο πιο σύντομό του έργο, που δημοσιεύτηκε το 1877, αποκρυσταλώνει τα πάντα. Και όταν λέω τα πάντα, το εννοώ. Διαβάστε το συμπυκνωμένο αυτό έργο εδώ. Και αφήστε τα φαινόμενα να εξηγηθούν από μόνα τους, όταν σας μιλούν για τα λάθη και τα σωστά της σημερινής κοινωνίας, ή όταν αναρωτιέστε γιατί καμία επιστήμη δεν μας έμαθε ποτέ να λειτουργούμε επιστημονικά,  ώστε να κερδίσουμε και περισσότερο χρόνο, αλλά -κυρίως- να κερδίσουμε και όλα αυτά που ο χρόνος μαζί του κουβαλά... Ξέρω, μιλάω πάλι με όρους κέρδους, αλλά αυτό το κέρδος, μοιράζεται όχι με χαρτονομίσματα ή ταξίδια αναψυχής all inclusive, μα με αιώνες σοφίας και τόνους γαλήνης και ισορροπίας, καθώς η σπουδαιότητα αυτού του κέρδους κρύβεται στα συμβαλλόμενα μέλη και τη σχέση που αναπτύσσεται καθώς αυτό μοιράζεται και διακινείται: το κέρδος λέγεται συντροφικότητα και τα συμβαλλόμενα μέλη λέγονται σύντροφοι. Είναι τα καταληκτικά συμπεράσματα της σύγχρονης νευροβιολογίας σχετικά με τα εναρκτήρια συστατικά υλικά της ανθρώπινης κοινωνίας. Τόσος δρόμος, για να φτάσουμε εκεί από όπου ξεκινήσαμε... Για αυτό ξαναλέω: πόσος χαμένος χρόνος... και πόσοι χαμένοι "Μεγάλοι" σε αυτήν την Ιστορία που θα μπορούσαν να μας διαφωτίσουν αν τους ακούγαμε έστω για λίγο... Ο Ντοστογιέβσκι τα έχει ήδη πει πριν 140 χρόνια! "Το όνειρο ενός τρελού" το διάβασα τυχαία προ ημερών -ούτε που το είχα ακούσει- και ακόμα πιο τυχαία είδα χτες την σπουδαία θεατρική μεταφορά του από τον Θωμά Κινδύνη στο θέατρο Ρεματιάς. Και εκεί που περιέγραφε ο "γελοίος" τον σκοτεινιασμένο ουρανό της υπόθεσης, κοιτώ και ο ουρανός του Χαλανδρίου ήταν πράγματι "φουρτουνιασμένος", εκεί που μιλά ο "γελοίος" για τις πρώτες σταγόνες που έπεφταν στο αριστερό του μάτι ενώ ήταν στο φέρετρό του, άρχισα να νιώθω το δροσιστικό χάδι της ψιχάλας του ουρανού στο πρόσωπό μου, και τέλος εκεί που ρωτά στη λήξη της παράστασης, αν ακόμα συνεχίζουμε όλοι εμείς που αντέξαμε και δεν φύγαμε στο μέσο του έργου λόγω της βροχής, αντιλαμβάνομαι ότι όλα αυτά που έζησα αυτό το βράδυ, ήταν σκηνοθετημένο! Σκηνοθετημένο από μια παγκόσμια αρμονία, που καλύτερα δεν θα μπορούσε να μου φανερώσει αυτά τα μεγαλειώδη νοήματα. Δεν χρειάζεται να πω άλλα. Τα κρατάω για μένα.

Μόνο τούτο θα ήθελα να ψελλίσω στον κυρ-Φιοντόρ: να 'ξερες πόσο βαθιά μίλησες μέσα μου με αυτό το έργο σου και τι μου θύμησες... Τα "κοινά" δεν φτάνουν να γεφυρώσουν τόσα χρόνια διαφοράς ανάμεσα σε δυο ζωές που ζήσανε σχεδόν 140 χρόνια μακρυά στην Ιστορία, και μόνο η λέξη "ταύτιση" ίσως μπορεί να αποτυπώσει την έκρηξη των νευρικών -αλλά παρά ταύτα τόσο γαληνεμένων- εκφορτίσεων...





Τα σημαντικά του κόσμου είναι λάθος




"Εδίψασα να μάθω"
Στίχοι, Μουσική, Ερμηνεία:
Αργύρης Λούλατζης


Μην απορείς, εδίψασα να μάθω
πως τα σημαντικά του κόσμου είναι λάθος
μ' ανάγκες ψεύτικες μας έχουνε ποτίσει
αν τη ζωή σου δεις απλά η γη θ' ανθίσει


Το ερώτημα της ημέρας


Ο άνθρωπος είναι περίεργο πλάσμα.

Πώς γίνεται κάποιες φορές να δείχνει τα ανθρώπινά του συναισθήματα στα άλλα ζώα και άλλες να δείχνει τα ζωώδη του συναισθήματα στους ανθρώπους;

Γιατί τόση ανισορροπία και τόση αντίφαση;

Και γιατί δεν βλέπουμε επιτέλους τα άλλα ζώα τι κάνουν στους ανθρώπους, μπας και βρούμε ισορροπία σε τούτη την περίεργη πλάση;





Μην τους πεις πως μ' εγκατέλειψεν η ελπίδα!


Γράμμα στον Άνθρωπο της πατρίδας μου

Ἀπαντῶ στὴ σιωπή σου μ’ ἕνα φῶς ἤρεμο· ὅσο καὶ νἆναι
σὰν τὸν Ἀτλαντικὸ οἱ στιγμές μου ταραγμένες
ὅσο κι ἂν ἡ καρδιὰ στὰ βάθη μου χορεύει ὅπως μιὰ φλόγα
φωτιᾶς. Τὸ αἷμα μου καίγεται σὰν ἕνα μακρὺ δάσος
σὲ μιὰν ἀπέραντη πλαγιά. Ὅσο κι ἂν ἕνας ὄμορφος
ἥλιος βασίλεψε, σοῦ γράφω. Ἂν ὄχι τίποτε ἄλλο,
σ’ ἕνα μικρὸ φύλλο χαρτιοῦ σοῦ γράφω καὶ σοῦ στέλνω
τὸ παιδικό μου ἀλάβωτο χαμόγελο σὰν ἕνα
φεγγάρι μέσα σὲ μιὰ στέρνα.
Ἔχεις τὸ ἔλεος. Πάνω σου τὸ βλέμμα τοῦ Θεοῦ.
Ἔχεις τὴν εὔνοια τῶν πρωινῶν του. Μὴ μὲ μαρτυρήσεις!
Καὶ προπαντὸς νὰ μὴν τοῦ εἰπεῖς πὼς μ’ ἐγκατέλειψεν
ἡ ἐλπίδα.
Καθὼς κοιτᾶς τὸν Ταΰγετο σημείωσε τὰ φαράγγια
ποὺ πέρασα, καὶ τὶς κορφὲς ποὺ πάτησα, καὶ τὰ ἄστρα
ποὺ εἶδα. Πές τους ἀπὸ μένα, πές τους ἀπ’ τὰ δάκρυα μου
ὅτι ἐπιμένω ἀκόμα πὼς ὁ κόσμος
εἶναι ὄμορφος!
Κι ἂν σκίστηκε
τῶ χῶμα μου στὰ δύο, κι ἂν χάσκει ἡ ὕπαρξή μου
σὰν ἕνας τοῖχος ἀνοιγμένος κάτω ἀπ’ τὴν κοιλιὰ
μιᾶς φορτωμένης καταιγίδας,
πές τους πὼς σοῦ στέλνω
τὸ παιδικό μου ἀλάβωτο χαμόγελο σὰν ἕνα
φεγγάρι μέσα σὲ μιὰ στέρνα.
Κατὰ μῆκος τοῦ ποταμιοῦ
ποὺ κατεβαίνει στὴν κοιλάδα,
δίπλα στὶς λεῦκες ποὺ σοῦ νανουρίζαν
τὴ λύπη, γράψε στὸ νερὸ
τ’ ὄνομά μου: Ἐλπίδα.
τ’ ὄνομά μου: Ἀγάπη
τ’ ὄνομά μου: Σιωπή.
Τάραξε πάλι τὸ νερό.
Σβύσε τὰ ἴχνη μου πάλι.
Πές τους πὼς εἶμαι ἕνας ἐλεύθερος ἄνεμος ποὺ γυρνᾶ
μέσα στὸ μέλλον. Πὼς σὲ κάθε δέντρο ἔχω δεμένο
κι ἀπὸ ἕνα χρυσοσέλωτο ἄλογο. Πές τους πώς,
ἐγὼ κι ὁ ἥλιος εἴμαστε πάντοτε σὲ πορεία.
Πὼς ὅταν κάθε Κυριακὴ ντύνομαι τὶς ἐλπίδες μου
γιομίζει καθὼς περπατῶ ὁ κόσμος.
Ἐσύ, ἔτσι πές τους.
Πὼς δὲν σοὔγραψα τίποτα. Πὼς σοὔστειλα μονάχα
τὸ παιδικὸ μου ἀλάβωτο χαμόγελο σὰν ἕνα
φεγγάρι μέσα σὲ μιὰ στέρνα.

(Νικηφόρος Βρεττάκος, από "Τα Θολά Ποτάμια", 1950)


πόσο επίκαιρο...





DER ZAUBERBERG (ΤΟ ΜΑΓΙΚΟ ΒΟΥΝΟ)



"Ο άνθρωπος δε ζει μόνο την προσωπική του ζωή σαν άτομο, μα, συνειδητά ή ασύνειδα, συμμετέχει και στη ζωή της εποχής του και των συγχρόνων του, κι αν ήταν να θεωρήσει τις γενικές και απρόσωπες βάσεις της ύπαρξής του σαν άμεσα κι αυτονόητα δεδομένα και να 'ναι τόσο μακριά από την ιδέα ν' ασκήσει πάνω τους την κριτική του, όπως ήταν πραγματικά ο αγαθός Χανς Κάστορπ, τότε είναι, σίγουρα, πολύ δυνατό ότι θα νιώσει την ηθική του διάθεση ακαθόριστα επηρεασμένη από τις ελλίψεις τους. Το άτομο μπορεί ν' αντιμετωπίσει κάθε είδος προσωπικούς σκοπούς, προθέσεις, ελπίδες, προοπτικές κι απ' ολ' αυτά ν' αντλήσει μια ώθηση προς τις μεγάλες προσπάθειες και τη δράση. Μα όταν από το πρόσωπο του περιβάλλοντός του, από την ίδια την εποχή, παρ' όλη την ταραχή της, λείπουν οι σκοποί κ' οι ελπίδες, όταν αποκαλύπτεται μυστικά απελπισμένη, απροσανατόλιστη και δίχως διέξοδο, όταν στο ερώτημα, που έχει τεθεί συνειδητά ή ασύνειδα, μα που, τελικά, έχει τεθεί κατά κάποιον τρόπο, σχετικά με την ανώτατη, την περισσότερο κι από προσωπική και πιο άμεση σημασία κάθε προσπάθειας και κάθε δράσης, αντιθέτει τη σιωπή του κενού, αυτή η κατάσταση των πραγμάτων θα παραλύσει ακριβώς τις προσπάθειες ενός ίσιου χαρακτήρα κι αυτή η επίδραση, πέρα από την ψυχή και την ηθική, θ' απλωθεί ως το φυσικό και οργανικό τμήμα του ατόμου. Για να 'ναι διατεθημένος να καταβάλει μια αξιόλογη προσπάθεια, που να ξεπερνά το μέτρο της κοινής πρακτικής, χωρίς η εποχή να μπορεί να δώσει μια ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα 'για ποιό λόγο;' χρειάζεται μια ηθική μοναξιά και αμεσότητα, που είναι σπάνιες και ηρωικής φύσεως ή μια ιδιαίτερα ρωμαλεά ζωτικότητα."

Απόσπασμα χωρίς άδεια αναδημοσίευσης από τη σελ. 48 του βιβλίου "Το Μαγικό Βουνό", του Τόμας Μαν, εκδ. "Σ.Ι.ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΙΑ ΟΕ", Αθήνα, 1989.

Το βιβλίο γράφτηκε κάπου στα 1924. Η σύλληψη των παραπάνω σκέψεων άγνωστο πότε συγκροτήθηκαν. Πάντως, η επιμονή της σκέψης στα ίδια ακριβώς ερωτήματα ακόμα και σήμερα, εντυπωσιάζουν αφενός για την προβλεπτική ικανότητα του συγγραφέα για να θέσει τον προβληματισμό πριν τόσα χρόνια και αφετέρου για την επιλυτική (που φαντάζει σχεδόν απειλητική) ανικανότητα του σημερινού μέσου αναγνώστη για να βρει τη λύση και την απάντηση στα ερωτήματα, τόσα χρόνια μετά...

Άραγε, τι έχει αλλάξει από εκείνη την εποχή πριν περίπου 90 χρόνια; 

Και πόσο βουνό φαντάζει η ενασχόληση με τέτοιου είδους ερωτήματα;


Η Ελευθερία! Για αυτό μιλάμε...


Χωρίς λόγια...

Μόνο Ελευθερία πλημμυρίζω στο άκουσμά του... Ελευθερία Ψυχής και Σώματος...

Όσο πιο πολύ εμβυθίζομαι σε αυτό το Ποίημα, τόσο ανυψώνεται η Ύπαρξή μου...



"Η κόρη με τα φτερά"
Ποίηση: Δ. Σολωμός
απόσπασμα από Σχεδίασμα Γ',
Ελεύθεροι Πολιορκημένοι
Μουσική, Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου


"στο περιβόλι της ψυχής..."


ΜΜΕ


Σε συνέχεια του προηγούμενο Post, ανοίγω την τηλεόραση (σπάνιο για μένα) χτες βράδυ:

Πρώτο κανάλι MEGA: ελληνική ταινία με δυο ζευγάρια στρέιτ (!) με παιδιά και οι άνδρες να απατούν τις γυναίκες τους και αυτές ως αντίποινα, να αποφασίζουν να ζευγαρώσουν μεταξύ τους εκδηλώνοντας λεσβιακά χαρακτηριστικά. Οι διάλογοι δε, αντιλαμβάνεστε... παίρνω, παίρνεις, μας παίρνουν, τον παίρνεις, τον δίνεις, τους παίρνουμε και όλους μαζί μας παίρνουν... κοινώς αχταρμάς!

Αντανακλαστικά γυρίζω στο αμέσως επόμενο κανάλι, ALPHA: όπως καταλαβαίνετε, άλφα-άλφα ποιότητα και βλέπω εκείνη ακριβώς τη στιγμή μια ξένη ταινία κατά την οποία ένας μουσάτος μεσήλικας άντρας εν Ανατολών με σαρίκι στην κεφάλα του, γραπώνει έναν κουστουμαρισμένο χωρίς σαρίκι στην κεφάλα του και του δίνει ένα χορταστικό γλωσσόφιλο... Να είναι κάποια εκδήλωση θρησκευτικής αγάπης των ανατολικών φυλών; σκέφτηκα...

Η τηλεόραση κλείνει. Συνολική διάρκεια θεάματος (και για τα δυο κανάλια), περίπου 30 δευτερόλεπτα... Ώρα περίπου 22:00. Θα μπορούσε κάλλιστα να υπάρχει παιδί μπροστά στην τηλεόραση.

Ερώτηση προς τον εαυτό μου: τι πάθανε σήμερα τα κανάλια; Φουντώσανε από το Athens Pride και προβάλλουν κάθε ομοφυλοφιλική ταινία που βρήκαν εύκαιρη στο αρχείο τους;

Διαπίστωση: 

πρώτα η τηλεόραση άλωσε την ιδιωτικότητά μας, εισβάλλοντας στην οικία μας, διαλύοντας τις κοινωνικές και οικογενειακές μας σχέσεις...

μετά το διαδίκτυο και τα πάσης φύσεως facebooks άλωσαν την αποκλειστικότητα της σκέψης μας, εισβάλλοντας στο μυαλό μας, προσφέροντας "πριν από εμάς για εμάς" καταναλωτικά αγαθά και υπηρεσίες διευκολύνοντας τις ζωές μας, διαλύοντας τις σχέσεις με τον ευατό μας... 

Το επόμενο στάδιο άραγε, ποιο να είναι; Μήπως κάποιοι να εισβάλουν και να καθορίζουν τη βούλησής μας...;

Αν αυτά δεν είναι τα σταθερά βήματα της ανθρώπινης αποξένωσης (πρώτα με τους γύρω του, μετά με τον ίδιο του τον εαυτό και τέλος με το ίδιο του το "θυμικό" και "λογικό" μέρος), τότε τι ορίζουμε ως "αποξένωση";!


ΜΜΕ=Μην Με Ελέγχεις!


Παρα φύση έδρα



Έντονος προβληματισμός με κατατρέχει τις τελευταίες μέρες με αφορμή το Athens Pride που πραγματοποιήθηκε χτες, από τη μια με τα ερωτ(ηματ)ικά που αξιώνει και από την άλλη με τις απαντήσεις που αναζητά.

Στο μυαλό μου υπάρχουν πάρα πολλές σκέψεις που προσπαθώ να τις αρμώσω σε ένα κεντρικό σχέδιο λόγου, αλλά είμαι σίγουρος ότι δεν φτάνει μια απλή ανάρτηση να δηλώσει έστω και ακροθιγώς τη συλλογιστική μου. Μια προσπάθεια όμως, δεν θα βλάψει θαρρώ!

Ξεκινά από την άποψη ενός αγαπημένου δασκάλου, του άπιστου Θωμά, μιλώντας προχτές, ότι όλο αυτό το φαινόμενο είναι σαν το "παρά φύση έδρα" που χρησιμοποιεί η ιατρική κοινότητα για να περιγράψει εκείνη την κατάσταση κατά την οποία τμήμα του εντερικού σωλήνα (συνήθως του παχέος εντέρου) αποκόπτεται (συνήθως για λόγους κακοήθειας) και συρράπτεται κάπου στα πλάγια του κοιλιακού τοιχώματος, με τελικό αποτέλεσμα η ορθή οδός του "ορθού" (δηλαδή του τελικού τμήματος του παχέος εντέρου) να μην βγαίνει από εκεί που όλοι γνωρίζουμε ότι κανονικά τελειώνει το έντερό μας, αλλά να βγαίνει από μια άλλη "έδρα" που δεν είναι η φύση της να βγαίνει από εκεί, για να εξυπηρετήσει τη βασικότατη ανάγκη αποβολής των άχρηστων ουσιών του γαστρεντερικού συστήματος.

Και εκεί ακριβώς, νομίζω είναι το επίκεντρο του σεισμού που συμβαίνει γύρω μας: στο τι ορίζουμε ως παθολογικό και τι ως φυσιολογικό. Εξ ου και πολύ πετυχημένο το παράδειγμα του καλού δάσκαλου περί "παρά φύση έδρας".

Το "φυσιολογικό" και το "παθολογικό" είναι όμως κάτι δεδομένο, αμετακίνητο, παγιωμένο;

Πριν απαντήσουμε σε αυτό το καίριο ερώτημα, ας δούμε συγκεκριμένα κάποιους από τους κυρίαρχους πόλους που σήμερα διαμορφώνουν τα όρια μεταξύ αυτού του αρχέγονου διπόλου:

1. Η Ιατρική έχει -και είχε πάντα- τα προνόμια να καθορίζει τι είναι φυσιολογικό και τι παθολογικό σε τούτο τον πλανήτη, επειδή υποτίθεται ότι είναι πιο κοντά στο να αντιλαμβάνεται τη διαφορά τους και έτσι να επαναφέρει κάθε τι παθολογικό στην πρότερη ή μια πλησιέστερη σε αυτήν, φυσιολογική κατάσταση. Η Ιατρική όμως, επιτελείται από ανθρώπους. Και όπως κάποιοι τέτοιοι άνθρωποι κάποτε βάφτησαν την μετάθεση του τελικού τμήματος του εντέρου σε άλλη θέση ως "παρά φύση", κάποιοι άλλοι σήμερα κάνουν εξωσωματικές γονιμοποιήσεις, "παράγουν" παιδιά του σωλήνα, διασταυρώνουν DNA βακτηριδίων με σκοπό τη γρήγορη και μαζική παραγωγή φαρμάκων, εμβολίων ή πρωτεϊνών, και τα προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο για να ικανοποιήσει τόσο ανάγκες επιβίωσης αλλά και ανάγκες ποιότητας ζωής. Τέτοιες ενέργειες άραγε, γιατί δεν ορίζονται ως "παρά φύση"; Ένα άτεκνο ζευγάρι στη δεκαετία του '50 τώρα αποκτά κανονικά οικογένεια, ένας ανάπηρος χωρίς χέρι μπορεί να του εμφυτευτεί μηχανικό χέρι ελεγχόμενο από τον ίδιο τον εγκέφαλό του και να το κουνάει σαν να ήταν πραγματικά δικό του και πολλά άλλα παραδείγματα που διαταράσσουν τα όρια του φυσιολογικού και παθολογικού και όμως θεωρούνται αυτονοήτως σήμερα "φυσιολογικά". Μπορεί η Ιατρική και η Επιστήμη όμως να αναχαιτιστεί και να μπει σε καλούπια φυσιολογικού-παθολογικού, όταν αυτή πρώτη έφερε στο προσκήνιο τις δυνατότητες αλλαγής φύλου, ανοίγοντας την όρεξη σε όλους εκείνους που μέχρι πρόσφατα ήθελαν αλλά δεν μπορούσαν; Μπορεί η αενάως ορεγόμενη Επιστήμη να της οριστεί έξωθεν τι είναι φυσιολογικό και τι όχι ή είναι καταδικασμένη να ορίζει εκείνη από μόνη της ανά εποχή και φάση της, τι είναι φυσιολογικό και τι όχι, μιας και προείπαμε ότι αυτή είναι σκαπανέας των νέων ευρημάτων που μετατοπίζουν κάθε φορά τη διαχωριστική γραμμή φυσιολογικού-παθολογικού; Την πρώτη περίπτωση την δοκίμασε η ανθρωπότητα επί Μεσαίωνα και επί Πάπα, αλλά με τραγικά αποτελέσματα πυράς αλλοθρησκων, μάγων, αντιφρονούντων. Τη δεύτερη ξέφραγη περίπτωση τη δοκιμάζουμε σήμερα όλοι εμείς με την απόλυτη κυριαρχία της Ιατρικής ως Βιοεξουσία. Και η πρώτη και η δεύτερη περίπτωση κάτι μας κλέβουν και κάτι μας δίνουν. Το ζύγι δύσκολο και η Ιστορία σίγουρα δεν θα το δείξει, οπότε μην προσδοκάτε εύκολες απαντήσεις...

2. Η Κοινωνική Ανθρωπολογία και οι κοινωνικοί "αγώνες" όπους τους ονομάζουν πολλοί, έχουν -χωρίς να είχαν από πάντα- αρχίσει να αμφισβητούν κάθε έννοια διαχωρισμού φύλου και προσπαθούν να προασπίζονται κάθε έννοια διαφορετικότητας, όσο και αν αυτό έρχεται σε φαινομενική αντίφαση με το τι ορίζει η Ιατρική ως φυσιολογικό. Πηγή της Νεωτερικής Εποχής μας, η Κοινωνική Ανθρωπολογία έχει αποψιλώσει κάθε ίχνος φραγμού, ορίου, πλαισίου και εν γένει διαχωριστικής γραμμής που θα μπορούσε να προβληθεί ως κάτι στέρεο πάνω σε τούτον τον συνεχώς κινούμενο πλανήτη, δίνοντας έρεισμα σε κάθε καρυδιάς καρύδι να σηκώσει το λάβαρο της δικής του ιδιαιτερότητας και πίσω του να προσκαλέσει όμοιους ή όσους τελοσπάντων αυτοθεωρούνται ότι ομοιάζουν, κάνοντας το δικό τους κίνημα. Μπορεί η ζωή ετούτη όμως, χωρίς κίνημα-κίνηση να εξακολουθεί να λέγεται ζωή;

3. Τέλος, η Θρησκεία, μην νομίζετε ότι τα έχει διαχωρίσει καλύτερα τα φυσιολογικά από τα παθολογικά φαινόμενα, και ο λόγος είναι διότι η ίδια η Θρησκεία είναι τέχνημα του Ανθρώπου και επιτελείται μέσω των βιωμάτων τους. Αν οι άνθρωποι λοιπόν αδυνατούν να βρουν το όριο εκείνο του φυσιολογικού με το παθολογικό, ή του ανθρώπινου με το θεϊκό, ή του ηθικού με το ανήθκο, είναι διότι αδυνατούν εν γένει να βρουν και να βάλουν μόνοι τους όρια σε κάθε τους πράξη και για αυτό έχουν τη Θρησκεία να τους καλύπτει αυτή την Ανάγκη. Δεν έχω διαβάσει κάτι καλύτερο και πιο συμπυκνωμένο στη ζωή μου επί του θέματος, από την ακροτελεύτια φράση του συγκλονιστικού και βαθυστόχαστου μυθιστορήματος "Σκηνές από το βίο του Ματίας Αλμοσίνο", του Αλ. Ζουργού, εκδ. Πατάκη, που λέει κλείνοντας (σελ. 776) ότι έγραψε "τις μέρες και τις νύχτες του Ματίας Αλμοσίνο αναζητώντας επίμονα μια ένσαρκη παρουσία ανθρωπινότητας, εναγώνια, που φλέγεται να αναπληρώσει τη μεγάλη Απουσία". (ανατύπωση χωρίς άδεια)


Το μείζον λοιπόν, είναι ποιος, με τι κριτήρια και προθέσεις και τί τελικά, ορίζει φυσιολογικό και τί παθολογικό. Η Ζωή και η Ιστορία του Ανθρώπου, όσο μπορώ να την έχω αντιληφθεί μέχρι τώρα, είναι ακριβώς μια διελκυστίνδα ανάμεσα σε αυτά τα δυο φαινόμενα: του φυσιολογικού και του παθολογικού. Το μέλλον, δεν θα δώσει την απάντηση, απλά θα επιβεβαιώσει αυτή τη φρούδα αέναη μάχη του Ανθρώπου με τον Εαυτό του και τα όριά του, ανάλογη και φυσικά πιο θλιβερή μάχη, με αυτή του Δον Κιχώτη με τους ανεμόμυλους (τρανέ Θερβάντες! τι εικόνες αφύσικες έχεις αποτυπώσει με τέτοια φυσικότητα στο κείμενό σου;!). Και ο άνθρωπος προσπαθεί να βρει τη διαχωριστική γραμμή σε κάτι που απλά δεν διαχωρίζεται, παρά μόνο το ανθρώπινο μυαλό θεωρεί ότι διαχωρίζεται.

Σίγουρα, θα με έχετε ακούσει να λεώ ότι το φυσιολογικό και φυσικό, είναι αυτό που θα δούμε αν στραφούμε προς τη μητέρα-Φύση. Όμως, αν εξακολουθούσαμε να κοιτάμε το "φυσιολογικό" αυτής της άποψης, τότε θα έπρεπε το μεγάλο ψάρι να τρώει το μικρό, θα έπρεπε να κυβερνιώμαστε από έναν "βασιλιά λιοντάρι" (και όχι από ένα "γατάκι Τσίπρα"), εγώ δεν θα ήμουν τώρα μπροστά στον υπολογιστή μου και αυτήν την ώρα δεν θα είχα φως αφού είναι βράδυ, παρά μόνο θα υπάκουα πιστά στους κιρκαδιανούς ρυθμούς του βιολογικού μου ρολογιού...

Τι θέλω να πω με όλα αυτά τα προηγούμενα, για να καταλήξουμε κάπου: όλα αυτά που ζούμε είναι ψεύτικα και μια κακέκτυπη προσομοίωση που απέχει έτη φωτός από την "πραγματική" Φύση. Όλη η ζωή και η ύπαρξη του Ανθρώπου αντιβαίνει ακριβώς αυτή η "φυσικότητα", αφού αποτελεί αντίθετη δύναμη σε ό,τι η ίδια η Φύση με τους Νόμους της προστάζει. Κάποτε ο Άνθρωπος, ήταν πιο κοντά στη Φύση, τώρα είναι πιο κοντά στον Εαυτό του (ή νομίζει τουλάχιστον!). Το σίγουρο πάντως είναι ότι η έδρα του είναι ο πλανήτης Γη και μόνο αν κατορθώσει να βρει τους κώδικες επικοινωνίας με τα γύρω του πλάσματα θα επιβιώσει. Αλλιώς, θα δοκιμάζει πότε τη μια ακραία λύση (βλέπε μέχρι πρόσφατα, ο άντρας ο άρχοντας και η γυναίκα του το υποζύγιο) και πότε την άλλη (βλέπε σήμερα, δυο άντρες ή δυο γυναίκες μαζί), αγνονώντας ότι το ζητούμενο δεν είναι η αναζήτηση ταυτότητας, ούτε φυσικά η αναζήτηση Παιδείας όπως ήταν το κεντρικό μήνυμα του φετινού Athens Pride, αλλά η αναζήτηση Ειρήνης στην εμπόλεμη ζώνη που του σφίγγει νου και ψυχή διαχρονικά.

Η πιο ωραία εικόνα που βρήκα για να ορίσω το φυσιολογικό και το παθολογικό πάντως είναι αυτή που σήμερα το πρωί φωτογράφησα κοντά στο σπίτι μου:



Και δεν θέλω να αντιδιαστείλω το "φυσικό" και το "τεχνητό" με αυτή τη φωτογραφία, αλλά θέλω να δηλώσω ότι και τα δυο αυτά στοιχεία αγκαλιά, πρέπει να τραβήξουν πολύ ανηφορικό δρόμο ακόμα μέχρι να βρουν ουρανό! Με κάλυμα μια "φυσικότητα" που περιελίσσεται γύρω από κάθε μας έκφανση, προσπαθούμε να καλύψουμε τον τεχνητό επίκεντρό μας, που αν κάποτε φανερωθεί σε μάτια άμαθα θα βαφτιστεί ως "παθολογικό", "παρά φύση" ή "διστρεβλωμένο", ενώ αν μείνει απόκρυφο και φανερό μόνο για τα μάτια της ψυχής μας θα καταχωρηθεί ως "κατάδικό μας και μονάκριβό μας".



"Λιληθ"
Στίχοι, Μουσική, Ερμηνεία:
Νένα Βενετσάνου

(από τα πιο ψαγμένα τραγούδια που έχω ακούσει ποτέ μου,
κυρία Βενετσάνου!)




"ποια χέρια σε καρφώσανε
στη μέση της Αβύσσου...;"

"...γραφή μισοσβησμένη..."


(ποιος κάθεται να τη διαβάσει άραγε;)

Λιλήθ,
ζούμε άχαρες μικρές ζωές,
και εσύ...
"διχασμούς φυτεύεις..."
(σαν αυτούς που σας περιέγραψα σήμερα!)



Υ.Γ.: Κάτι ακόμα πολύ σημαντικό: πραγματική παιδεία, δεν είναι να αποδέχεσαι τη "διαφορετικότητα" του άλλου, όπως υποστηρίζουν και υπονοούν στο σύνθημά τους όλες αυτές οι παρελάσεις (η αποδοχή εξάλλου, είναι επιβολή), αλλά να κατανοείς τη "διαφορετικότητα", καθώς και όλους εκείνους τους μηχανισμούς και τις ανάγκες που την παράγουν ή την προάγουν...


Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά...



Το φαινόμενο έχει καταγραφεί εδώ και αιώνες. 
Αλλά δεν έχει μέχρι τώρα εξηγηθεί. 




Σίγουρα πάντως, όποιος το βιώνει, 
έχει σωματικά και πνευματικά αποσυνθεθεί... 
και κατά μια έννοια, αποσυνδεθεί από την πραγματικότητα!

Μην σας τύχει λοιπόν!


Δουλοπρέπεια ή Στωικότητα;



Σε συνέχεια της προηγούμενης δίπολης αναζήτησης του αληθινού, θυμήθηκα μια ακόμα τυχαία συζήτηση με έναν περαστικό, ο οποίος μου έλεγε πως προτιμά ως κατοικίδια τις γάτες και όχι τους σκύλους, διότι οι σκύλοι είναι αρκετά "δουλοπρεπείς"! Δηλαδή, ό,τι και να τους κάνεις, ακόμα και αν χειροδικήσεις πάνω τους, αυτά στο τέλος θα έρθουν και θα σε υπακούσουν, θα σου κουνήσουν την ουρίτσα τους ως δείγμα υποταγής.

Και του απαντώ: αυτό που εσείς βλέπετε ως δουλοπρέπεια, εγώ το ονομάζω "στωικότητα"... Ποιο άλλο ζώο που είναι μέσα στο σπίτι, κρατά την ανάγκη του υπομονετικά μπορεί και ώρες, μέχρι να του επιτραπεί να βγει έξω και να ενωθεί με τη φύση; Ποιο άλλο ζώο το αγριεύεις για κάτι "κακό" που κάνει, και την επόμενη φορά που πάει να το ξανακάνει, σου ρίχνει μια ερωτηματική ματιά, υπονοώντας σκανταλιάρικα "μήπως άλλαξες γνώμη και θα με αφήσεις να κάνω αυτό που επιθυμώ"; Ποιο άλλο ζώο εκπαιδεύεται τόσο εύκολα και γρήγορα στις δικές σου ανάγκες, στο δικό σου βιολογικό ρολόι, στις δικές σου παραξενιές και ιδιοτροπίες; Ποιο άλλο ζώο έχει αυτήν την αστείρευτη και αμόλυντη συμπεριφορά μικρού παιδιού που περιμένει από εσένα να το κατευθύνεις πριν από οποιοδήποτε άγνωστο βήμα του; Εξού και το "το παιδί και το σκυλί, όπως τα μάθεις...". Ποιο άλλο ζώο, συγχωρεί τόσο άμεσα και τόσο ειλικρινά κάποιον, όταν αισθανθεί ότι δεν κινδυνεύει; Και τέλος, ποιο άλλο ζώο εκφράζει τόσο ξεκάθαρα τα συναισθήματα για αυτούς που αγαπά κάθε -μα κάθε όμως- φορά που τους νιώθει δίπλα του;

Σίγουρα, δεν προσπαθώ να πείσω για την μοναδικής αξίας -κατ' εμέ- συμπεριφορά και συντροφιά των σκύλων. 

Αλλά σίγουρα, προσπαθώ να πείσω για την απανταχού δίπολη -τουλάχιστον- προσέγγιση και οπτική σε κάθε κρίση-άποψη των φαινομένων του επιστητού...


Δουλοπρέπεια ή Στωικότητα, λοιπόν;





Εξαιρετική προσέγγιση επί του θέματος της δουλο"πρέπει"ας, το παρακάτω ποίημα της μεγάλης Κικής Δημουλά:



ΠΡΕΠΕΙ 

Τηρώ, Χρέος,  
το κατά δύναμιν τις εντολές σου  
τα δύσκολα Πρέπει σου. 

Υπάκουες δείχνουν οι σκέψεις 
αλλά όρκο δεν παίρνω 
μια και έχουν την άνεση 
να παραβαίνουν εν κρυπτώ.

Αλλά τις πράξεις μου 
πώς να τις δαμάσω; 
Βγαίνουν έξω κόσμο συναντούν 
γείτονες πειρασμούς 
να μην κοντοσταθούν; 

Μα φταίνε κι οι εντολές σου 
ούτε πλήρεις ούτε ξεκάθαρες είναι. 

Για παράδειγμα: 
Πρέπει να είναι πιστή η αγάπη; 

Κι αν δεν είναι, εμείς τι πρέπει; 
με σταυρωμένα τα χέρια ν' αγαπάμε;


(Συλλογή "Άνω Τελεία", εκδ. Ίκαρος, 2016)


Φανάρι



Κάθομαι μπροστά σε ένα φανάρι κόκκινο, με φλας αναμμένο και περιμένω το σήμα να μου επιτρέψει να συνεχίσω την πορεία μου.

Και εκεί, στου χρόνου τη βραχεία παύση, η εικόνα θολώνει και τα βλέπω όλα διπλά! Πάντα τα έβλεπα διπλά, όλοι μας, πάντα τα βλέπουμε διπλά, αλλά δεν το αντιλαμβανόμαστε συχνά.

Η μια εικόνα, λέει ότι, ευτυχώς που υπάρχουν και τα κόκκινα φανάρια να μας καθορίζουν τις διαδρομές να μην μπλέκονται και να αποφεύγονται τα χειρότερα, τύπου Ινδίας ένα πράμα...!

Και η άλλη εικόνα, πιο σκοτεινή και θολή, αναρωτιέται: γιατί να υπάρχουν φανάρια και να μας εμποδίζουν την ελευθερία μας; Γιατί να πρέπει να με εμποδίζει κάτι στην πορεία μου; Με ποιο δικαίωμα κύριε φανάρι επεμβαίνεις...;

Συνειδητοποιώ ότι αυτή η αμφισημία των εικόνων, δεν είναι μόνο των εικόνων, αλλά είναι των καιρών μας! Κλασσικό -πλέον- παράδειγμα, ο πολιτικός-ρητορικός λόγος: ακούς τον τάδε βουλευτή, λες "έχει δίκιο, μάλλον έτσι θα είναι" και μετά ακούς τον δείνα βουλευτή και λες "όχι, όχι, αυτός έχει δίκιο, με πείθει περισσότερο"! Τελικά, μέσα σε αυτή τη σύγχυση των καιρών μας, για το τί είναι προς όφελος ή προς ζημία μας, δεν φταίει κανείς άλλος, παρά μονάχα ο εγκέφαλός μας και η άλλοτε αντίληψη της μιας εικόνας και άλλοτε της άλλης. Είναι η κβαντική φύση μας, που θέλει το ηλεκτρόνιο να είναι ή στην μια πλευρά του χώρου ή στην άλλη, αλλά ποτέ ταυτόχρονα και στις δυο περιοχές του χώρου. 

Η ταυτόχρονη συνειδητοποίηση λοιπόν, και των δυο εικόνων, είναι σπάνιο -και εν πολλοίς αφύσικο- ανθρώπινο χαρακτηριστικό! Σαν να λέμε, ότι δεν μπορούν να χωρέσουν δυο ανθρώπινα πόδια σε ένα μόνο παπούτσι... 

Και επειδή είναι θέμα του τρόπου λειτουργίας του εγκεφάλου μας, κάποιοι μάγκες έχουν αντιληφθεί αυτόν τον περιορισμό και επιλέγουν τον τρόπο που εμείς θα επιλέξουμε τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που μας παρέχουν. Άρα, ποιος πραγματικά επιλέγει ποιόν και τί;


Ο ποιητής πάντως, τα έχει πει όλα, για το ποιος φταίει:

Φταίει το κεφάλι το κακό μας!



Το Μάη μήνα, στολίζεσαι και βγαίνεις


Για αυτήν γίνονται όλα...

Για αυτήν τραγουδούν τα ζωντανά της γης...

Για αυτήν υπάρχουν...

Για αυτήν που κρύβεται και βγαίνει μοναχά τα βράδια του Μαγιού...

Όχι, τυχαία λοιπόν, το όνομα του μήνα που επιλέγει για να βγει...

βαφτίστηκαν έτσι, τα βράδια του Μαγιού,
για να μιλήσουν και εκείνα,
για τα μάγια εκείνης...

όπως οι ατμοί σε μια μουσική σκηνή, όταν προβάλει ο καλλιτέχνης...

Για αυτήν, τραγουδούν τα πάντα γύρω μας...

στις νότες της, πατούν, πετούν και περπατούν, τα σπλάγχνα της πλάσης...

Για αυτήν τη σπάνια νεράιδα του Μαγιού...



"Νεράιδα"
Στίχοι, Μουσική: Γιώργος Κωνσταντινίδης
Ερμηνεία: Μαρία Παπαγεωργίου



"...βράχος να 'σουν θα ράγιζες
κάστρο, θα γκρεμιζόσουν..."